Yaban Mersini, Çoban Üzümü, Yaylaliforu, Vaccinium myrtillus

Yaban mersini, Heidelbeere, Vaccinium myrtillus
YABAN MERSİNİ
Funda
0,2-0,6m
5-7 Aylar
Yaprak ve Meyvesi

Yaban mersini, Heidelbeere, Vaccinium myrtillus
Çoban üzümü
Yayla liforu
Mavi üzüm
Mavi yaban mersini
Kuş üzümü
Göz üzümü
Familyası: Fundagillerden, Heidegewâchse, Ericaceae
Drugları: Yaban mersini meyvesi; Myrtilli fructus
Yaban mersini yaprağı; Myrtilli folia
Yaban mersini meyvesi kurutulduktan sonra çayı, şurubu ve natürel ilacı, yapraklarının ise çayı ve natürel ilacı yapılır.
Giriş: Yaban mersini fundagillerin alt grubu olan Vaccinioideaegillerden (yabanmersinigillerden) olup takriben 500 türü mevcuttur ve bunlardan en yaygın olarak kullanılan ve bilinen tür Çoban üzümü; Vaccinium myrtillus olup bunun haricinde Kırmızı yaban mersini; Vaccinium sitis-idea ve Karga üzümü; Vaccinium uliginosum’u sayabiliriz. Yaban mersini, çoban üzümü, mavi yaban mersini, kuş üzümü, yayla foru ve göz üzümü gibi isimlerle anılırlar. Bataklık yaban mersini zehirli olup pek kullanıl*maz. Kırmızı yaban mersini ise idrar yolları rahatsızlıklarına karşı kulla*nılır. Yaban mersini meyvesi 16.yy.da LONİCERU tarafından böbrek ve mesane rahatsızlıklarına ve 1742’de WEINMANN tarafından ishal ve dizanteriye (kanlı ishal) karşı kullanılmış son yapılan modern klinik araş*tırmalarda da göz rahatsızlıklarına karşı etkili olduğu tespit edilmiştir. Yaban mersini ile mersinin herhangi bir yakınlığı yoktur. Sadece isim benzerliği söz konusudur. Ayrıca yaban mersini ve kırmızı yaban mersini ayı üzümü ile sık sık karıştırılmaktadır. Bu bitkilerinde çiçekleri birbirine benzer, fakat kullanılış alanları farklıdır.

Botanik: Yaban mersini 20-60cm boyunda sık çatallaşan, kökleri ile bulunduğu yerde yayılan ve kümeler oluşturan bir fundadır. Yaprakları 2-4cm uzunluğunda, 1-3cm eninde oval veya yumurta şeklinde, kısa saplı, kenarları narin kertikli ve açık sarımsı yeşil renklidir. Çiçekleri çan veya küre şeklinde, yaprak diplerinden çıkan kısa bir sapla sarkık olarak bulu*nur ve pembe, kırmızı, yeşilimsi pembe, ortada 8-10 adet döllenme toz*lukları vardır. Küre şeklindeki çiçeklerin ucunda beş küçük parça geri doğru dönük olarak bulunur. Meyveleri önce yeşil, sonra kırmızı ve niha*yet olgunlaşınca siyahımsı mavi bir renk alır, takriben nohut büyüklü*ğünde, küre şeklinde ve çok tohumludur.
Yetiştirilmesi: Türkiye’nin Karadeniz ve Marmara bölgesindeki orman*lar*da yabani olarak yetişen bitki, bahçe ve tarlalarda yetiştirmek müm*kündür. Şayet göl, gölet, ırmak kenarları ve nemli yerlere ekilirse özel bir bakıma gerek kalmadan kendi kendine yetişebilir.
Hasat zamanı: Meyveleri hazirandan eylüle kadar toplanır ve kurutulur, yaprakları mayıstan ekime kadar toplanarak kurutulur ve kaldırılır.

Birleşiminde: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Araştırmalar: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Tesir şekli: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.

Kullanılması:
a) Kurtulmuş meyvelerinin kullanılması;
1) Araştırmalara göre; Retina hastalığı (gözün iç tabakası), katarakt (göze perde inmesi), glokom (göz iç basıncının artması), makula de*for*masyonu (retina üzerindeki en net ışık alma noktasının yıpran*ması), konjektivit, karanlık ve aydınlığa uyum sağlayamama ve ışığa karşı aşırı hassasiyet (trafikte) gibi göz rahatsızlıklarına karşı etkili olduğu yapılan araştırmalarla tespit edilmiştir. 2)Komisyon E’nin 23.04.2007 tarih, 76nolu ve 13.03.1990 tarih ve 50nolu monografi bil*dirilerinde yaban mersini meyvesinin ishal, ağız ve yutak ilti*hap*ları*na karşı kullanılabileceği beyan edilmiştir.
3) Halk arasında şeker hastalığı, idrar yolları iltihaplanması, bağırsak kurtları, ağız ve yutak iltihapları, ishal ve dizanteriye karşı dahilen ve haricen de yaralara lapası yapılır.
b) Yaban mersini yapraklarının kullanılması;
1) Komisyon E’nin 23.04.1987 tarih ve 76 nolu monografi bildirisine göre yaban mersini yaprağı başta şeker hastalığı, mide-bağırsak, mesane, böbrek, nefes yolları ve kalp rahatsızlıklarına, romatizma, gut ve kan dolaşımı bozukluğuna karşı ve de kanı temizleyici ve me*ta*bolizmayı çalıştırıcı olarak kullanılabileceği beyan edilmiştir.
Açıklama: Şeker hastalarının retinasında polimer (birden fazla mole*kül) kollaje (bağ dokusu liflerini oluşturan ana protein) çoğalması ile retina ve çevresindeki diğer dokularda sertleşme, kan dolaşımı ye*tersizliği nedeni ile görme bozuklukları ve hatta körlüğe dahi ne*den olabilirler. Bunları antocyanlar azaltır ve retina normal çalışa*bilir. 2) Halk arasında aynı maksatla kullanılır.
Çayı: Kurutulmuş meyveleri bütün olarak ezilerek veya öğütülerek elde edilen tozundan 5-10gr demliğe konur ve üzerine soğuk su ilave edilerek 5-10dk kaynatıldıktan sonra süzülerek içilir. 1 kahve kaşığı 4gr, 1 yemek kaşığı 10gr gelir. Yapraklarından dahilen çay içilecek ise 1gr yaban mersini yaprağı demliğe konur ve üzerine 300-400ml kaynar su ilave edilerek 5-10dk demlenmeye bırakılır ve sonra süzülerek içilir.
Çay harmanları:

Yan tesirleri: Meyvelerinin bilinen bir yan tesiri yoktur. Fakat yaprak*larının tarife uygun kullanılması ve 6 haftadan fazla çayının içilmemesi gerekir.