Pıtrak, Dulavrat Otu, Articum lappa, Articum majus, Articum Major, Articum vulgare

Pıtrak, Klette, Arctium Lappa
PITRAK
İki Yıllık
0,5-1,8m
7-9 Aylar
Ça,Ho,Na,Ar
Kökü, Yağı

Pıtrak, Klette, Arctium Lappa L.
Dul Avrat otu Syn: Arctium majus
Ulu avrat otu Arctium vulgare
Şifalı Dul avrat otu Arctium major
Lappa major
Familyası; Bileşikgillerden, Korbbütengewâchse, Asteracea
Drugları; Pıtrak kökü: Bardanae radix
Pıtrak otunun genellikle kökleri çay, tentür, natürel ilaç, ekstre ve eterik yağ yapımında kullanılır.
Giriş; Pıtrağın oldukça çok türü mevcuttur, bizi bunlardan sadece üç tü*rü ilgilendirmektedir. Bunlar: a) Şifalı Dulavrat ot; Arvtium lappa, küçük dulavrat otu; A. Minus ve tüylü dulavrat otunu sayabiliriz. Kozalak şek*lin*deki meyvelerinin etrafındaki kanca şeklindeki dikensi kupa yaprak*larının hayvan ve insanlara takılması nedeni ile pıtrak denir. Tarihte ilk defa M.Ö Çinliler tarafından kullanıldığı ve onu diğer ülkelerin takip etti*ğidir. Vatanının Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinin olduğu ve bura*dan Amerika’ya taşındığı bilinmektedir.
Botanik; Pıtrak otu 50-180cm boyunda dikine yükselen oldukça sık çat*laşan gövdenin içi dolu dışı kırmızımsı kahve renkli iki yıllık bir bitkidir. Yaprakları yumurta veya kalıp şeklinde olup alt yaprakları oldukça büyük olup 30-50cm büyüklüğünde olabilir ve yukarıya doğru oldukça küçülür. Yaprakların üst yüzeyi açık yeşil, alt yüzeyi tüylü ve kenarları dalgalıdır. Çiçekleri dalların uç kısmına kümelenmiş olup salkım gibi bir aradadır. Her bir çiçek takriben 3-4cm çapında olup ortadaki taç yaprakları boru şeklinde olup kırmızımsı renkte ve kozalak şeklindeki çiçeğin etrafına dizilmiş olan diken gibi kuruduğunda uçları kanca gibi geri dönen kupa yapraklara sahiptir. Kökleri 40cm boyunda 3-5cm çapında oldukça çok yan köklere sahip olup dışı grimsi kahve renkli içi sarımsı beyaz veya beyaz renktedir.
Yetiştirilmesi; Tohumları Mart’ta Kasa, Yastık veya seralara ekilir ve fideleri Nisan-mayıs aylarında bahçe ve tarlalara ekilir.
Hasat Zamanı; iki yıllık olan bitkinin kökleri nisan-mayıs veya eylül-ekim aylarında sökülerek çıkarılır ve güneşli gölgelik havalı bir yerde ku*ru*tulur. Pıtrak kökü hemen küflenebilir, bu nedenle dikkat etmek gere*kir. Kökler kurutulurken sıcaklığın 40˚yi geçmemesi gerekir aksi halde birleşimindeki eterik yağı kaybeder.
Birleşimindeki;

Birleşiminde: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Araştırmalar: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.
Tesir şekli: Geniş bilgi: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp isimli kitabımızda mevcuttur.

Kullanılması;
a) Komisyon E’nin 22nolu 01.02.1990 tarihli monografi bildirisine göre pıtrak kökü başta; mide bağırsak rahatsızlıkları, gut, romatizma, sedef ve deri hastalıklarına karşı ve de kan temizleyici olarak kul*lanılabileceği beyan edilmiştir. Aroma tedavide pıtrak yaprağı saç ba*kımı, kafa kaşıntısı, ruhya, Ekzem ve Immun zafiyetine karşı kulla*nılır.
b) Halk arasında; Romatizma, Gut, Ekzema, Sivilce, Akne iyileşmeyen yaralar, çıbanlar, saç dökülmesi ve kepeklenmesi, böbrek taşları, ka*raciğer ve safra rahatsızlıklarına karşı ve de kan temizleyici olarak kullanılır. Pıtrak kökü ekstresi ve zeytinyağı karışımı veya Pıtrak kökü ve zeytinyağı ile hazırlanan yağla saç dipleri ovalanır.
Çay; Kurutulmuş ve ince kıyılmış Pıtrak kökünden 2 kahve kaşığı dem*liğe konur ve üzerine 300-500ml kaynar su ilave edilir, 5-10dakika dem*lemeye bırakıldıktan sonra süzülerek içilir. İkinci ve daha etkili metot ise mazerasyondur buda pıtrak kökünden 2 kahve kaşığı akşamdan demliğe konur üzerine 300-500ml soğuk su ilave edilir. 5-10saat sonra kayna*tıldık*tan sonra süzülerek içilir.

Çay Harmanları;

Ar; Taze pıtrak kökleri su buharı ile damıtılarak (destilasyon) Eterik yağı elde edilir. Pıtrak eterik yağı genellikle saç bakımında kullanılır.
Ekstresi; Pıtrak kökü Etanol ile Ekstraksiyonu yapılarak Ekstresi elde edilir ve bu ekstrede aynı eterik yağı gibi kullanılır.
Yağı; Pıtrak kökü ince ince doğranarak bir şişeye konur ve üzerini örte*cek şekilde zeytinyağı veya tatlı badem yağı ile doldurulur ve güneş gören bir yerde 4-6hafta bekletildikten sonra pıtrak yağı elde edilir. Bu yağda saç diplerini ovalamak için Masaj yapmak ve yaralara sürmek için yani saç bakımı için kullanılır.
Homeopatide; Pıtrak köklerinden 100gram söküldükten sonra yıkanır ince ince doğrandıktan sonra bir şişeye doldurulur ve üzerine 500ml %50-70lik Alkol doldurulur. Güneş ışnlarından uzakta 4-6hafta bekletil*dikten sonra süzülerek homeopatide Lappa major adı ile anılan tentür elde edilir ve bu tentürü den günde 3-4defa 10-15damla alınır.
Hastalığın belirtisi (Sendrom);
1) Ekzema grimsi kabuklu ise.
2) Lenf bezleri şişmiş ise.
3) Çocuklarda görülen ruyhaya (süt içen çocukların başında peydah olan beyazımsı gri kabuklu ekzema) karşı.
4) Eklem ağrıları şayet aşağıya doğru çekiliyormuş gibi ise.
5) Rahim sarkması ve idrar sütlü gibi ise.
6) Koltuk altı pis kokuyorsa pıtrak tentürü kullanılır.
Yan Tesirleri; Bilinen bir yan tesiri yoktur, bazen çok nadiren kişilerde alerjiye sebep olabilir.